Blog ·
Hoe ontstaat een vortex tussen twee flessen?
Twee flessen, wat water en een draai. Meer is er niet nodig voor een kleine draaikolk die je van begin tot eind kunt volgen.
Water kan alleen weg als er lucht in kan
Draai een volle fles om, en het water komt er met horten en stoten uit. Dat komt doordat een fles niet leeg kan lopen zonder lucht. Voor elk beetje water dat eruit gaat, moet er lucht naar binnen.
Bij twee flessen op elkaar gaat het net zo. Het water uit de bovenste fles wil naar beneden. De lucht uit de onderste fles moet naar boven, naar de plek waar dat water zat.
Zonder draaiing: klokken
Water en lucht moeten door dezelfde smalle opening. Bij Wurvl is dat de koperen kern. Zolang het water niet draait, zitten water en lucht elkaar daar in de weg.
Er duwt een luchtbel naar boven, er valt een scheut water naar beneden, en dan weer een luchtbel. Dat hoor je als klokken. Het gaat met schokjes, en langzaam.
Met draaiing: een open kanaal
Draait het water wel, dan verandert het beeld. Het water stroomt in een spiraal langs de wand naar beneden. In het midden ontstaat een open kanaal van lucht.
Door dat kanaal stijgt de lucht op, terwijl het water eromheen naar beneden valt. Ze zitten elkaar niet meer in de weg. De fles loopt zo in één vloeiende beweging leeg, en ook een stuk sneller.
Waarom het water steeds sneller draait
Hoe dichter het water bij de opening komt, hoe kleiner de kring waarin het draait. En hoe kleiner de kring, hoe sneller het ronddraait.
Dat zie je ook bij een kunstschaatser die een pirouette draait. Trekt ze haar armen in, dan gaat ze sneller rond. Daarom draait het water vlak bij de opening het snelst.
Een kleine draai om te beginnen
Soms begint het water vanzelf te draaien. Soms helpt het als je met de bovenste fles een paar kleine, ronde bewegingen maakt. Daarmee geef je het water een eerste draai.
Bron
Het Institute of Physics beschrijft deze proef op zijn website: Bottled tornado (Engelstalig).
Een dagelijks moment
Je kunt deze beweging elke dag opnieuw bekijken. Je vult een fles, draait de flessen om en kijkt hoe het water zijn weg naar beneden vindt. Even niets anders, alleen water dat beweegt.
Wil je het zelf proberen? Lees hoe je Wurvl gebruikt.